وظایف سیستم ترمز خودرو
اساس کار این سیستم بر مبنای اصطحکاک است . وظیفه این سیستم کم کردن سرعت و نهایتا توقف خودرو میباشد . البته در خودرو های پیشرفته و گران قیمت ، این سیستم وظیفه ی کنترل پایداری خودرو سر پیچ ها و جلوگیری از چرخش های حاصل از ترمز را نیز دارد . حتی به عنوان سیستم کمک کننده برای بهبود عملکرد موتور که در خودرو ها مسابقه ای کاربرد دارد .
انواع سیستم ترمز خودرو
سیستم ترمز انواع مختلفی دارد ؛ مانند : ترمزهای هیدرولیک ، بادی ، سیمی (کابلی) . . . در اتومبیلهای سواری ترمزهای اصلی چهار چرخ از نوع هیدرولیک هستند و ترمز دستی (اضطراری) از نوع سیمی است .
در ترمزهای هیدرولیک ، از یک مایع (روغن ترمز) استفاده می شود که غیر قابل تراکم است و این حالت تراکم ناپذیری خود را در هر شرایطی حفظ می کند.سیستم های ترمز خودرو را میتوان طور دیگری نیز دسته بندی کرد. ۱-ترمز های کاسه ای ۲- ترمز های دیسکی .
چون بیشترین فشار هنگام ترمزگیری روی چرخ های جلو است ، این چرخ ها مجهز به ترمز دیسکی هستند که نسبت به مدل کاسه ای عملکرد بهتری دارند و کمتر داغ میشوند .(هزینه نصب و نگهداری یترمز دیسکی از کاسه ای بیشتر است) . برای مثال خودروی پراید که ترمز های جلوی آن دیسکی و عقب آن کاسه ای است.
اجزا و لوازم یدکی سیستم ترمز خودرو
این سیستم از اجزای مختلفی تشکیل شده است: پدال ترمز، بوستر ترمز ، سیلندر اصلی ترمز و پیستون درون آن و یک میله فشاری پشت پیستون، مخزن ، لوله ها و شلنگ های رابط ، سیلندر چرخ ، لنت ترمز ، دیسک ، تشتکی های ، عقب و جلو ، فنر برگردان پیستون ، سوپاپ کنترل فشار ، مجاری روی سیلندر ، پیچ هواگیری سیلندر چرخ ها ، کاسه چرخ در ترمز های کاسه ای ، ترمز دستی ، کابل ترمز دستی ، کلید چراغ ترمز ، چراغ اخطار ترمز ، شیر اندازه گیر ، کفشک های ترمز برای مدل کاسه ای ، فنر نگهدارنده کفشک ، پین نگهدارنده کفشک ، واشر پین نگهدارنده کفشک ، پیچ سیلندر ترمز کوتاه ، پیچ سیلندر ترمز بلند ، پیچ هواگیری سیلندر ترمز چرخ عقب ، پیچ هواگیری سیلندر ترمز چرخ جلو ، پیچ دیسک چرخ جلو ، پیچ هواگیری شیلنگ ترمز چرخ جلو ، پبچ ریگلاژ هیدرولیک ، پیچ سیلدر ترمز عقب ، اشپیل لنت جلو ، خار شیلنگ ترمز ، خار ناخنی لنت جلو (کفشک) ، فنر پدال کلاچ و ترمز و لاستیک های مانند : لاستیک زیر مخزن روغن ترمز ، مخزن روغن ترمز ، لاستیک پدال کلاج ترمز ، شیلنگ بوستر ترمز انرژکتور ، شیلنگ L شکل منبع تشدید ، شیلنگ بوستر ترمز ABS و ….
سیستم ترمز از دو بخش اصی تشکیل شده است ؛ ۱- سیلندر اصلی (پمپ زیر پدال ترمز) .۲- مکانیسم های مربوط به ترمز دیسکی یا کاسه ای در چرخ ها.
نحوه ی عملکرد سیستم ترمز خودرو
به طور خلاصه میتوان گفت : زمانی که راننده به وسیله پای خود روی پدال ترمز فشار میاورد ، این فشار وارد سیستم هیدرولیکی میشود و باعث جلو رفتن پیستون پمپ اصلی ترمز شده و پیستون روغن ترمز موجود در سیلندر ترمز که جلوی پیستون قرار دارد را تحت فشار قرار داده و هم زمان با حرکت خود در داخل سیلندر انرا با فشار زیاد از طریق لوله های فولادی رابط که در مقابل فشارهای جانبی بسیار مقاوم می باشد به سمت سیلندر چرخها رانده و به این وسیله باعث جابجائی پیستونهای داخل سیلندر چرخ میشود .
کاسه ای
در سیستم ترمز کاسه ای پیستونها فشار خود را به کفشکهای ترمز منتقل کرده و کفشکها را به کاسه چرخ می چسباند . واضح است که این عمل باعث به وجود امدن اصطکاک بین کاسه و کفشکها شده و انها را از حرکت باز میدارد یا سرعت آنها را کم میکند .
ﺗﺮﻣﺰ ﮐﺎﺳﻪ ﺍﻱ ﻳﮏ ﮐﺎﺳﻪ ﺗﺮﻣﺰ ﻓﻠﺰﻱ ﺩﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺗﺮﻣﺰ ﻫﺮ ﭼﺮﺥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﺩ . ﺩﺭﻭﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺳﻪ ﺗﺮﻣﺰ ﺩﻭ ﮐﻔﺸﮏ ﺧﻤﻴﺪﻩ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﺎﺭﺝ ﺣﺮﮐﺖ ﻣﻲ ﮐﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﭼﺮﺧﺶ ﮐﺎﺳﻪ ﺗﺮﻣﺰ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﭼﺮﺥ ﻣﻲ ﭼﺮﺧﺪ ﮐﺎﻫﺶ ﺩﻫﻨﺪ ﻳﺎ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻣﺘﻮﻗﻒ ﮐﻨﻨﺪ .
این عمل به اینصورت انجام میپذیرد که روغن ترمز پس از منقبض شدن سیلندر اصلی در اثر فشار پدال ، از طریق لوله های فلزی به کاسه چرخ ها میرسد و با فشار آوردن بر کفشک های ترمز، آنها را به کاسه میچسباند و عمل ترمز گیری انجام میشود .
کفشک ها از جنس فلز هستند و روی آنها ، لنت ترمز چسبانده میشود و یا پرچ میشود ، لنت ترمز باید مقاومت خوبی در برابر گرمای حاصل از اصطحکاک تماس با کاسه داشته باشد به این منظور لنت ها را از جنس فایبرگلاس و یا مواد نیمه فلزی میسازند . در گذشته این لنت ها را از جنس آزبست میساختند اما این ماده برای محیط زیست بسیار زیان آور است .
ترمز های کاسه ای بر اساس نحوه قرارگیری کفشک ها ها درون کاسه به حداقل چهار نوع تقسیم میشوند که توضیحات مربوط به هرکدام را در پست های بعدی ذکر خواهیم کرد :